İlk Türk Devletlerinde Hükümdarın Görevleri

islamiyet-oncesi-ilk-turk-devletlerinde-hukumdarin-gorevleri

Hükümdarın Görevleri Nelerdir

Hükümdarın Görevleri Kisaca


  • Halkını adaletli ve hoşgörülü bir şekilde yönetmek

  • Devleti töreye uygun şekilde yönetmek

  • En yüksek mahkemeye başkanlık yaparak Ağır Suçluları cezalandırmak

  • Gerektiği vakit Kurultaya törenin değiştirilmesini teklif etmek

  • Kurultay (Kengeş, Toy, meclisi) düzenlemek

  • Kurultayın Başkanlığını yapmak

  • Halkın can güvenliğini sağlamak, Devleti korumak

  • Halkın ihtiyaçlarını gidererek halkın huzur ve refahını sağlamak (Orhun kitabelerinde "Kağan Çıplağı giydirir, fakirleri zengin eder" şeklinde yer almaktadır )


Not: Hükümdarın Halkın ihtiyaçlarını gidermesi Türklerde sosyal devlet anlayışının olduğunun kanıtıdır.


  • Halkının yaşayabileceği yeni topraklar fethetmek

  • Halkı iskân etmek

  • Halktan gerektiği kadar Vergi ve Asker toplamak

  • Devlet Ordusunu kurmak ve güçlendirmek

  • Orduyu Başkomutan olarak komuta etmek

  • Cihan hâkimiyetini (Dünyayı, güneşin doğduğu yerden, battığı yere kadar her toprağı fethedip yönetme) sağlamak

  • Devletin iç ve dış siyasetini düzenlemek

  • Üst kademe devlet adamlarını (aygucı, buyruk vb.) atamak ve görevden almak

  • Barışa ve savaşa karar vermek

  • Elçileri kabul eder ve elçi gönderir


Türkler İslamiyet’e Geçmeleri ile Hükümdarın Yeni Görevleri

  • Cihat (İslam uğruna savaşma) ve Gaza (Müslümanlığı yaymak ve ya korumak gayesi ile müslüman olmayan insanlara karşı yapılan savaş) anlayışını insanlara yaymak.

  • İslam İnancını İnsanlığa yaymak

  • İslam’a aykırı şeyleri yasaklar

  • Camiler ve mescitler yapmak

  • Müslüman devletlerle barış halinde olmayı muhafaza etmek


Not: İslamiyet öncesi Türk devlerinde Cihan hâkimiyeti anlayışı vardır, Türk - İslam devletlerinde de Gaza ve Cihat anlayışı vardır.

Gök Tanrı inancına göre bir Kağanın sahip olduğu Üç Temel Özelliği


Güç (Küç): Gök Tanrı inancına göre Tanrının Kağana ve tüm aile fertlerine vermiş olduğu askeri yetenek Küç’tür. Yani bir Kağanın doğuştan donanımlı bir asker olarak dünyaya gelmesi diyebiliriz. Kağanların savaşlarda ki büyük başarılarının  temel nedeninin sahip oldukları bu yetenek olduğuna inanılmıştır.


Kut: Kağanın siyasi yetkisidir (yönetme yetkisi). İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdarlık hakkının Gök Tanrı tarafından Kağan ve ailesine verildiğine inanılmaktaydı. Bu anlayışa ise Kut anlayışı denmiştir. Bu anlayışa göre Devlet Kağan ve tüm ailesinin ortak malıdır. Kut, babadan oğullarına kan yoluyla geçmektedir. Yani kağanın erkek çocukları da kutu taşır. Kut anlayışı veraset sistemini düzensiz bir hale getirmiştir bu da taht kavgalarına neden olmuştur


Ülüş (Pay): Gök Tanrı inancına göre Tanrının kağan ve tüm ailesine verdiği büyük Ekonomik güçtür. Bir hükümdarın dünyaya geldiğinde ve ileri zamanlarda ülkeye bereket bolluk getirmesidir.


Türklerde Halkın Temel Görevleri

  • Kağana (Hükümdara) itaat etmek

  • Törelere (kanunlara) uymak

  • Kazancı ölçüsünde Vergi vermek

  • Savaş zamanı Savaşa Katılmak

Hükümdarın Görevleri İle İlgili Sorular

Soru: Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdarın görevlerinden biri değildir?


A) Ağır suçluları cezalandırmak

B) Vergi koyup vergilerin toplanmasını sağlamak

C) Halkın güvenliğini sağlamak

D) Cihat anlayışını uygulamak ve yaymak

E) Orduyu komuta etmek

Cevap: "Cihat anlayışı" İslam uğruna savaşmak demektir, İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yoktur. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde "Cihan hâkimiyeti" anlayışı vardır. Cevap: D

Soru: Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdarın görevlerinden biri değildir?


A) Barışa ve savaşa karar verir

B) Yazılı kanunların uygulanmasını sağlamak

C) Toy düzenlemek

D) Halkı iskân etmek

E) Devletin iç ve dış siyasetini düzenler

Cevap: İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yazılı kanunlar yoktur, devlet Töre adı verilen yazısız kurallara görele yönetilirdi. Hükümdarda törelerin uygulanmasını sağlardı. Cevap: B